Przeskocz do treści
Wszystkie granty
Narodowe Centrum Nauki

The Legal Status of Crowdfunding Investors: Attuning Protection and Opportunity Seizure

Wyzwania prawne i regulacyjne crowdfundingu finansowego - między ochroną inwestorów a rozwojem rynku.

Crowdfunding zmienił sposób, w jaki przedsiębiorstwa pozyskują kapitał, oferując alternatywę wobec tradycyjnych metod finansowania. Spośród jego różnych form crowdfunding finansowy umożliwia osobom fizycznym inwestowanie w przedsięwzięcia, które mogą przynieść im potencjalny zwrot finansowy. Model ten sprzyja innowacjom i demokratyzuje dostęp do możliwości inwestycyjnych, jednocześnie jednak narażając szeroką grupę inwestorów na istotne ryzyka, takie jak nierzetelna wycena akcji, wprowadzająca w błąd reklama, rozwodnienie kapitału oraz ograniczony nadzór regulacyjny. Brak solidnych mechanizmów ochrony prawnej może czynić inwestorów podatnymi na oszustwa oraz straty finansowe.

Zakres badań

Projekt zmierza do ustalenia, czy obecne ramy prawne crowdfundingu finansowego, w szczególności wynikające z rozporządzenia ECSPR, zapewniają właściwą równowagę pomiędzy ułatwieniem przedsiębiorstwom dostępu do alternatywnych źródeł finansowania a koniecznością ochrony inwestorów. Badanie będzie dotyczyć zwłaszcza tego, czy przyjęty model regulacyjny skutecznie odpowiada na ryzyka charakterystyczne dla finansowania społecznościowego.

Projekt obejmie analizę wpływu regulacji unijnych na funkcjonowanie rynku crowdfundingu finansowego w państwach członkowskich, ze szczególnym uwzględnieniem Polski. Celem badania będzie ocena, czy obowiązujące rozwiązania sprzyjają rozwojowi tego rynku, czy też generują nadmierne bariery dla platform crowdfundingowych oraz przedsiębiorstw poszukujących kapitału.

W tym kontekście badanie będzie zmierzać także do ustalenia, czy dopuszczenie udziałów w polskich spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością do crowdfundingu finansowego byłoby rozwiązaniem prawnie dopuszczalnym i gospodarczo uzasadnionym. Analiza obejmie również ocenę, czy takie rozwiązanie mogłoby przyczynić się do rozwoju krajowego rynku crowdfundingu przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniego poziomu zabezpieczenia interesów inwestorów.

Kwerendy i wyjazdy naukowe

  1. 01

    Kwerenda naukowa w Instytucie Maxa Plancka, Hamburg, 6–12 stycznia 2025

    W dniach 6–12 stycznia 2025 r. odbyłam kwerendę naukową w Instytut Maxa Plancka ds. Zagranicznego i Międzynarodowego Prawa Prywatnego (Max Planck Institute for Comparative and International Private Law) w Hamburgu. Pobyt miał na celu zgromadzenie i analizę literatury oraz materiałów źródłowych niezbędnych do realizacji projektu. W trakcie pobytu odbyły się również konsultacje merytoryczne pod opieką opiekuna projektu, służące doprecyzowaniu kierunków dalszych badań oraz weryfikacji przyjętych założeń badawczych. Zrealizowany wyjazd stanowił istotny etap prac nad projektem, umożliwiając pozyskanie kluczowych źródeł oraz pogłębienie analizy w perspektywie prawnoporównawczej.

    Instytut Maxa Plancka w Hamburgu
  2. 02

    Pobyt badawczy na Uniwersytecie w Genui, 15–29 marca 2026

    W dniach 15–29 marca 2026 r. zrealizowałam pobyt badawczy na Uniwersytecie w Genui. Wyjazd stanowił kolejny etap realizacji projektu i obejmował w szczególności konsultacje merytoryczne dotyczące dotychczasowych ustaleń badawczych. W trakcie pobytu przeprowadziłam konsultacje z prof. Eugenią Macchiavello, uznaną specjalistką w obszarze crowdfundingu, alternatywnych form finansowania oraz zagadnień z pogranicza finansów i zrównoważonego rozwoju. Rozmowy służyły omówieniu wstępnych wyników badań, weryfikacji przyjętych założeń oraz doprecyzowaniu dalszych kierunków analizy. Wyjazd umożliwił również uzupełnienie brakujących publikacji i materiałów źródłowych wykorzystywanych w dalszych pracach nad projektem.

    Biblioteca di Giurisprudenza, Uniwersytet w Genui
  3. 03
    Planowana

    Planowany wyjazd badawczy do Aalborga, 28 lipca – 11 sierpnia 2026

    W dniach 28 lipca–11 sierpnia 2026 r. planowany jest wyjazd badawczy do Aalborga, obejmujący konsultacje naukowe na Uniwersytecie w Aalborgu oraz dalsze pozyskiwanie i analizę materiałów źródłowych istotnych dla realizacji projektu. Celem wyjazdu jest omówienie dotychczasowych ustaleń badawczych z prof. Thomasem Neumannem oraz dr Cecilie Højvang Paulsen, specjalizującymi się w prawnych aspektach crowdfundingu finansowego i alternatywnych form finansowania. Szczególne znaczenie dla projektu ma niedawna zmiana duńskich regulacji, polegająca na dopuszczeniu możliwości publicznego oferowania udziałów w odpowiedniku polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mimo wcześniejszego zakazu publicznego oferowania udziałów w tego rodzaju spółkach. Rozwiązanie to może stanowić istotny punkt odniesienia dla oceny, czy podobny kierunek zmian mógłby zostać rozważony również w prawie polskim.

Publikacje projektu

Lista publikacji będzie uzupełniana na bieżąco.

  1. A. Szczęsna, A.-M. Weber, Is the Law of Donations Fit for the Digital Age? A Comparative Study of Donation-Based Crowdfunding in the EU, Rabels Zeitschrift für ausländisches und internationales Privatrecht [The Rabel Journal of Comparative and International Private Law], w przygotowaniu.
  2. A. Szczęsna, Crowdfunding: A Comparative Analysis of Regulatory Approaches in the Republic of Korea and the European Union, The International Review of Financial Consumers, w przygotowaniu.

Wystąpienia konferencyjne

  1. 01

    Seminarium doktoranckie INP PAN, Warszawa, 16 kwietnia 2024

    16 kwietnia 2024 r. Aleksandra Szczęsna wygłosiła referat zatytułowany „Interakcja prawa UE i prawa polskiego a crowdfunding inwestycyjny: szkic mapy regulacyjnej” podczas seminarium doktoranckiego „Prawo UE i jego wpływ na kształtowanie i stosowanie prawa polskiego – aktualne zagadnienia prawne”, odbywającego się w Warszawie w połączeniu z konferencją jubileuszową „20 lat minęło jak jeden dzień? Prawne aspekty członkostwa Polski w Unii Europejskiej w 20. rocznicę akcesji”, zorganizowaną przez Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk (INP PAN) 15 kwietnia 2024 r.

  2. 02

    I Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Finanse i nowe technologie – aspekty prawne i ekonomiczne”, Uniwersytet Opolski, 26 kwietnia 2024

    26 kwietnia 2024 r. Aleksandra Szczęsna wygłosiła referat zatytułowany „Crowdfunding inwestycyjny a ochrona prawna inwestora” podczas I Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Finanse i nowe technologie – aspekty prawne i ekonomiczne”, goszczonej przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego we współpracy z Kołem Naukowym Rynków Finansowych, Fundacją Uniwersytetu Opolskiego, Wydziałem Ekonomicznym oraz Kołem Naukowym SKN Aurum.

  3. 03

    V Konferencja Naukowa o Inwestycjach Alternatywnych, UMCS w Lublinie, 18 października 2024

    18 października 2024 r. Aleksandra Szczęsna wygłosiła referat zatytułowany „Instrumenty ochrony pożyczkodawców crowdfundingowych – wnioski na tle studium przypadku kampanii pożyczkowej »Skarbiec Palikota«” podczas V Konferencji Naukowej o Inwestycjach Alternatywnych, zorganizowanej przez Wydział Ekonomiczny Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej (UMCS) w Lublinie.

  4. 04

    2025 Global Forum for Financial Consumers, Sungkyunkwan University, Seul, 22 sierpnia 2025

    22 sierpnia 2025 r. Aleksandra Szczęsna wygłosiła referat zatytułowany „Strengthening Investor Protection in Crowdfunding: A Comparative Analysis of Regulatory Approaches in the Republic of Korea and the European Union” podczas 2025 Global Forum for Financial Consumers – Innovations in Financial Consumer Protection and ESG, goszczonego przez Sungkyunkwan University w Seulu, Republika Korei.

    2025 Global Forum for Financial Consumers, Seul
  5. 05
    Planowana

    VII Konferencja Naukowa o Inwestycjach Alternatywnych, UMCS w Lublinie, 15–16 października 2026

    VII Konferencja Naukowa o Inwestycjach Alternatywnych, UMCS w Lublinie, 15–16 października 2026 — wystąpienie planowane.

Zespół projektu

  • Aleksandra Szczęsna
    Kierowniczka projektu

    Aleksandra Szczęsna

    Aleksandra Szczęsna jest obecnie doktorantką w Katedrze Prawa Handlowego Uniwersytetu Warszawskiego. Ukończyła studia licencjackie na Uniwersytecie Warszawskim oraz uzyskała tytuł magistra prawa biznesowego ze specjalizacją w francuskim i europejskim prawie biznesowym na Uniwersytecie w Poitiers. Jej badania naukowe koncentrują się wokół prawa cywilnego I handlowego w kontekście postępu technologicznego, zmian klimatycznych oraz zagadnień społecznych.

  • dr Anne-Marie Weber
    Mentor

    dr Anne-Marie Weber

    Anne-Marie Weber jest adiunktem w Katedrze Prawa Handlowego Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie obroniła rozprawę doktorską nagrodzoną następnie przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego w konkursie na najlepszą pracę doktorską z zakresu rynku finansowego i opublikowaną jako monografia pt. „Wpływ instytucji prawnych rynku kapitałowego na efektywność spółek Skarbu Państwa”. Absolwentka studiów magisterskich (LL.M.) na Berkeley School of Law. Wykłada prawo spółek i prawo rynku finansowego oraz jest wykładowczynią Szkoły Prawa Niemieckiego działającej przy Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Dr Anne-Marie Weber jest częstym Visiting Scholar w Instytucie Maxa Plancka Prawa Porównawczego i Międzynarodowego Prawa Prywatnego w Hamburgu. Pełniła również funkcję Visiting Professor na Berkeley School of Law oraz Uniwersytecie w Moguncji. Otrzymała szereg stypendiów i grantów badawczych, m.in. od rządu francuskiego (Campus France), Max Planck Gesellschaft oraz Narodowego Centrum Nauki. Jej rozprawa habilitacyjna, obecnie w przygotowaniu, dotyczy zagadnienia wdrażania i egzekwowania celów polityki klimatycznej za pomocą instytucji prawa prywatnego, przede wszystkim prawa spółek.